Veiligheid van steigers: vergunningen, verplichtingen en normen

Beim Aufstellen, Nutzen und Prüfen eines Gerüsts gelten klare Vorgaben. Ob Baustelle, Sanierung, Wartung oder private Nutzung: Sicherheit steht an erster Stelle. Dieser Leitfaden erklärt Genehmigungen, Verantwortlichkeiten, Pflichtprüfungen und Normen - verständlich, neutral und praxisnah.

Bij CETRAC verkopen wij uitsluitend systeemonderdelen die aan de huidige normen voldoen. Wij controleren deze op scheuren, vervormingen en corrosie, zodat uw keuring op de bouwplaats zonder problemen verloopt.

Is er een vergunning vereist voor een steiger?

Of er voor een steiger een vergunning vereist is, hangt af van de plaats van opstelling en het openbaar gebruik ervan.

Toestemming is vaak vereist bij:

• Trottoirs of de openbare weg
• Openbare ruimten
• Verkeersbeïnvloeding
• Afzetting- en beveiligingsmaatregelen

In de regel is geen vergunning vereist voor:

• Particuliere percelen zonder hinder voor het publiek
• Binnenruimten
• Werkgebieden zonder invloed op het verkeer

(Opmerking: de specifieke vergunningverlenende instanties verschillen per gemeente)

Verplichtingen van de opdrachtgever, de gebruiker en de steigerbouwer

Opdrachtgever

• Duidelijke taakomschrijving
• Voldoende informatie over het gebruik
• Een risicobeoordeling voorbereiden

steigerbouwer

• Vakkundige montage
• Overdracht van de steiger
• Documentatie en etikettering

Gebruikers

• Gebruik overeenkomstig de bestemming
• Dagelijkse visuele controles
• Naleving van de veiligheidsvoorschriften

Hoe hoog mag een steiger zijn en wie mag er privé een steiger opbouwen?

Hoe hoog mag een steiger zijn?

In het algemeen geldt het volgende:

• Gebruik uitsluitend hoogtes die aan de systeemvereisten voldoen
• Houd rekening met de statische voorschriften
• Verstevigingen en verankeringen volgens de specificaties van de fabrikant
• Geen veronderstellingen zonder geverifieerde informatie

De maximaal toegestane werkhoogte is afhankelijk van het betreffende steigersysteem.

Wie mag er privé een steiger opbouwen?

Voor particulieren geldt het volgende:

• Eenvoudige steigers mogen op privéterrein worden opgebouwd
• De montage dient te geschieden volgens de instructies van de fabrikant
• Veiligheidsonderdelen volledig monteren
• Alleen personen die voldoende instructies hebben gekregen, mogen een steiger opbouwen

Voor professionele of verhuurde steigers gelden strengere voorschriften – met name wat betreft de keuringsverplichtingen.

Wie der Aufbau fachgerecht gelingt, zeigt unsere Anleitung: Gerüst richtig aufbauen.

Veiligheidseisen en keuringen

Controles aan de steiger

Belangrijke normen en technische voorschriften

Voor een veilig gebruik van steigers gelden openbaar toegankelijke voorschriften, waaronder:

1. Technische voorschriften voor de steigerbouw
2. Toepasselijke normen voor werk- en veiligheidssteigers
3. Informatie van de ambachtsorganisaties waarvan de kwaliteit is gewaarborgd

Alle normen voor steigerbouw: https://www.geruestbauhandwerk.de/downloads/

Typische toepassingsscenario’s – wel of geen vergunning?

Gevelrenovatie op privéterrein

• Meestal is geen vergunning vereist

Rolsteiger voor gebruik binnenshuis

• Geen vergunning vereist

Steiger steekt uit boven het trottoir of de weg

• Toestemming vereist

Industriële steigers in afgesloten werkplaatsen

• Interne goedkeuringen zijn vereist
• Geen openbare vergunning

Belangrijker dan het systeem: de veiligheidsfactoren

Ongeacht het type steiger zijn de volgende punten van doorslaggevend belang:

• Uitvoering volgens DIN EN 12810 / 12811
• Voorloopleuning (TRBS 2121–1)
• Juiste verankering
• Geschikte belastings- en breedteklasse
• Vakkundige montage door gekwalificeerd personeel

Hoe beveilig ik mijn steiger tegen onbevoegde toegang:

1. Toegangspunten consequent beveiligen

Onbevoegden betreden steigers vrijwel altijd via de opgang.

• Ladderbanen verwijderen of omhoogtrekken
• Sluit de toegangsopeningen (vergrendel de doorgangsplaten)
• Toegang tot trappen afsluiten (bijvoorbeeld met een afsluitbaar traphek)
• Vermijd het gebruik van buitenladders (alleen in uitzonderlijke gevallen toegestaan)

2. Mechanische toegangsbeveiligingen

Sterk aanbevolen voor bouwplaatsen in de openbare ruimte of in gevoelige gebieden:

• Afzettingen / bouwhekken aan de voet van de steiger
• Afsluitbare steigerdeuren bij de traptoren
• Kettingen of opklapbare leuningen bij instapplaatsen
• Vermijd steigers die tot aan de grond reiken, indien dit technisch mogelijk is

Dit is met name van belang in woonwijken, bij scholen en in stadscentra

3. Duidelijke markering en waarschuwingen

Wettelijk bindend en relevant voor de aansprakelijkheid:

• Verbodsbord:
  „Toegang verboden voor onbevoegden“
• Vrijgavebord voor steigers (groen / geel / rood)
• Aanduiding bij alle hoofdingangen

4. Beveiliging in de openbare ruimte

Indien de steiger langs trottoirs of wegen staat:

• Afschermingshekwerk
• Waarschuwingslichten bij schemering/’s nachts
• Duidelijke afbakening ten opzichte van het voetgangersverkeer

5. Organisatorische maatregelen

• Gebruik uitsluitend voor personen die hiervoor zijn geïnstrueerd
• Einde van de werkdag = controle van de toegangen
• Een verantwoordelijke aanwijzen
• Documentatie in het kader van de risicobeoordeling

Verplichting op grond van de BetrSichV en TRBS 2121–1.

Checklist voor de praktijk

Controleer aan het einde van de werkdag het volgende:

1. De ladder is verwijderd of vastgezet
2. Promoties zijn gesloten
3. Waarschuwingsborden aangebracht
4. Er is een afzetting op de grond aangebracht
5. De status van de steiger is duidelijk aangegeven

Veiligheidscontrole steiger:

De veiligste manier:

Traptoren + afsluitbare deur + verwijderde ladder
→ voldoet aan de normen, vermindert aansprakelijkheidsrisico’s en biedt betrouwbare bescherming.

Checklist voor professionals: keuring van steigers en veiligheid

Veilig werken, aansprakelijkheid vermijden – Dit dient u vóór elke inzet te controleren.

Opmerking van CETRAC: Een steiger is pas een werkplek als deze veilig is. Gebruik deze 6 punten voor uw dagelijkse visuele inspectie.

1. De basis (ondergrond en opstelling)

• Stabiliteit: Staat de steiger op een draagkrachtige ondergrond? Zijn er lastverdelende onderlegplaten (planken) aangebracht onder de schroefvoetplaten?
• Loodrecht: Staat de steiger recht? (Controle met de waterpas langs de staanders).

2. Steigervloeren & luikvloeren

• Bevestiging: Zijn alle steigervloeren beveiligd tegen losraken?
• Toestand: Vertonen houten vloeren scheuren of vertonen stalen vloeren ernstige corrosie/vervormingen? (Bij tweedehandsartikelen van CETRAC controleren wij dit vooraf voor u!).
• Luikvloeren: Werken de kleppen van de luikvloeren naar behoren en sluiten ze vlak af?

3. Zijbescherming (driedelige bescherming)

• Volledigheid: Zijn aan alle valranden de leuningbalk, de tussenbalk en de kantplank gemonteerd?
• Stabiliteit: Zitten de wiggen van de leuningen stevig in de uitsparingen/vakjes?

4. Verankering

• Afstanden: Komen het aantal en de positie van de ankers overeen met de montage- en gebruiksaanwijzing (AuV)?
• Stevigheid: Zijn de oogschroeven stevig in de pluggen verankerd en zijn de standaardkoppelingen goed vastgedraaid?

5. Ladders en opstapjes

• Veilige toegang: Zijn de ladders binnenin veilig bevestigd?
• Vrije ruimte: Is de klim vrij van materiaal en gereedschap?

6. Markering (het belangrijkste document)

• Goedkeuringsprotocol: Hangt het keuringsrapport („steigercertificaat“) duidelijk zichtbaar bij de toegang?
• Bevoegdheid: Is de steiger door een „bevoegde persoon“ gekeurd?

CETRAC-tip voor ondernemers:

Leg de controle dagelijks vast! Bij ongevallen waarbij geen actueel controleverslag voorhanden is, bent u als ondernemer persoonlijk aansprakelijk.

Heeft u gebreken aan uw oude steiger geconstateerd? Voordat u een risico neemt: wij hebben voortdurend 250.000 reserveonderdelen op voorraad – van de schroefvoetplaat tot de diagonaal staande staander.

1.Een aanvraag indienen →

2. Aanbieding binnen 24 uur →

3. Orderverzameling & verzending

Nu een aanvraag indienen

FAQ - Veelgestelde vragen

Alleen indien het openbare wegen of terreinen betreft.

Opdrachtgevers, steigerbouwers en gebruikers – elk binnen het kader van hun taken.

Vóór gebruik, dagelijks door de gebruiker en na bijzondere gebeurtenissen.

Er gelden algemeen toegankelijke regels en normen, die ook bij de vakorganisaties kunnen worden opgevraagd.

De belangrijkste normen op het gebied van steigerbouw zijn:

• DIN 4420: Duitse basisnorm voor werk- en veiligheidssteigers, waarin begrippen, afmetingen, constructie, belasting en veiligheid worden gedefinieerd.
• DIN EN 12811: Europese norm voor tijdelijke steigersystemen, waarin de opbouw, het draagvermogen en de uitvoering worden geregeld.
• DIN EN 12810: Norm voor geprefabriceerde gevelsteigers, die betrekking heeft op systeemgebonden steigeronderdelen.
• DIN EN 1004: Norm voor verplaatsbare werkplatforms (verplaatsbare steigers).
• DIN 4426: Norm voor veiligheidsvoorzieningen bij werkzaamheden aan gevels, bijvoorbeeld hangsteigers en kabelbeveiligingen.

• DIN EN 74: Norm voor koppelingen, verbindingsstukken en verankeringen in de steigerbouw.

  Deze normen zijn van cruciaal belang voor het ontwerp, de montage, de keuring en het gebruik van steigers en zorgen ervoor dat alle betrokkenen op de bouwplaats volgens dezelfde richtlijnen kunnen werken. Zij vormen een wettelijk referentiekader en zorgen voor uniforme normen om de veiligheid en kwaliteit te waarborgen.

Door middel van volledige leuningen, stevige verankeringen, gesloten vloeren en een vlakke ondergrond.